Karayolu Taşımacılığında Araçlar

TIR
TIR(Fransızca: Transports Internationaux Routiers, Türkçe tercümesi: Uluslararası Karayolu Taşımacılığı), Birleşmiş Milletler Teşkilatı bünyesindeki Uluslararası Nakliyat Birliği (IRU) tarafından 15 Ocak 1959 tarihinde Cenevre’de imzalanan bir anlaşma. Bu anlaşma 11 ülke (Avusturya, İsveç, Portekiz, Bulgaristan, Finlandiya, Macaristan, Fransa, Malta, İsviçre, Tunus ve Yugoslavya) arasında imzalanan birleşik taşımacılığına (karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu) ve konteyner kullanılmasına izin veren bir sözleşmedir.

Uygulamada bu anlaşmaya dahil ülkelerin karayolu vasıtaları, vasıtada yüklü bulunan gümrüklü eşyanın cinsini, miktarını, mahiyetini belirten bir TIR karnesiyle yine vasıtanın belli yerlerine takacakları TIR plakaları taşırlar. TIR karnesinde belirtilen ve vasıtada yüklü bulunan eşyanın gümrük kontrolü mahreç ülkede yapılmakta, varış noktasına kadar güzergahta bulunan ülkelerin gümrüklerinde sadece harici kontroller (şüpheli durumlar hariç) yeterli olmaktadır.

Bu buluş ülkelerarası ticari eşya nakliyatını çok kolaylaştırmış ve hızlandırmıştır. Aranan tek husus, TIR plakası taşıyacak kamyon ve konteynerlerin sözleşmeye bağlı teknik şartnamede belirtildiği şekilde eşyayı koruyucu teçhizatı havi olmasıdır. Türkiye’de bu hususun tespiti ve Uygunluk Belgesinin verilmesi, TIR sözleşmesinin tatbiki ve kontrolü gümrük idarelerince yapılmaktadır.

TIR kamyonlarının taşıdıkları yüklerin vergileri hususunda, muhtemel kayıplara karşı tazmini açısından, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, kefil kuruluş olarak, uluslararası görev yapmaktadır.TIR sözleşmesinde, bu kolaylığı kötüye kullanacak, kaçak mal taşıyanlarla ilgili cezai hükümler mevcutsa da Türkiye sözleşmenin bu hükümlerini imzalamamış, bu gibi durumlarda kendi mevzuatını uygulayacağını üye ülkelere bildirmiştir.

Treyler
Mmotorlu bir taşıt tarafından çekilen ve taşıyacağı yükün özelliklerine has bir şekilde tasarlanıp imal edilen en az bir dingili ve çekildiği taşıta çeki oku, döner tabla, kanca v.b adlarla tanımlanan bir bağlantı aygıtı aracılığı ile bağlanan yük taşıma amaçlı karayolu taşıt aracıdır.

Treyler; Özetle yarırömork olarak isimlendirdiğimiz en az 1 dingilli ve “Çekici” ile çekilerek (bir kısmı da taşınarak)hareket edebilen yük taşıma aracıdır. Üzerindeki yükün bir kısmını kendisine bağlı dingilin (dingillerin)taşıdığı, diğer kısmını da “Çekici” aracın taşıdığı araçtır. Farkındalık sağlamak için; Yarırömork: yükün tamamını değil bir kısmını, römork ise: yükün tamamını taşıyan araçlardır. Treylerin diğer bir adı da “dorse”dir. Bunlar en çok kullanılan isimlendirmelerdir. Resmi kullanım adı ise “Yarırömork”tur. Treyler, çekici araca “King Pimi” (Kingpin) denilen flanşlı bir yapıya sahip 2 inç ve 3,5 inç ölçülerinde iki farklı tipte bağlantı aparatı ile bağlanmaktadır. Çekici üzerinde king piminin girebileceği özel bir tabla vardır. Treylerlerin ebatları ve ölçülerini, seyir şartları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128. maddesinde belirtilmiştir. Lowbed: İş Makinaları ve/veya bölünemez büyük ebatlı veya ağır yüklerin nakliyesini gerçekleştirmek için kullanılan “Yarı Römork” araçlara verilen genel addır.

1970’li yıllarda uluslararası kara taşımacılığının gelişmesiyle Türk taşımacıların filolarına giren ilk araç olan Amerikan yapımı “Dorsey Trailers” markalı semi-treylerlerden esinlenerek ‘dorse’ ismi ortaya çıkmıştır. Söylenim kolaylığı nedeniyle nakliye sektöründe yaygın olarak kabul görmüştür. Teknik olarak treyler deyince ilk akla gelen şey bir çekicinin arkasında yük taşımaya yarayan açık ya da kapalı araçlardır. Treylerler, tehlikeli maddeler dahil olmak üzere her türlü yükü bir noktadan başka bir noktaya taşımak üzere kullanılırlar.

Frigofrik semi-treyler: Belli bir ısıya sahip olması gerekli olup da nakliye sonunda herhangi bir şekilde tazeliğinden veya formundan bir şey kaybetmemesi gereken ürünlerin taşınması frigofrik treylerler ile yapılır. Ürünün en önemli özelliği sızdırmazlık ve ısı geçirmemesidir. Bazı markalar – 18 dereceye kadar her şeyi muhafaza etme özelliğine sahiptir. Çoğunlukla gıda sektörüne hitap eden bu treylerlere, soğutucu ünitelerle 4 zamanlı, 4 silindirli motorlar ilave edilir.

Tenteli treylerler:
Ulusal ve uluslararası nakliye sektörüne yönelik, her türlü kuru yük, kağıt, sac taşımacılığı yapabilen treylerlerdir. Kendi içlerinde standart tenteli ile kayar perde ve çatılı olmak üzere üçe ayrılır. Bu tip treylerleri genelde meşrubat firmaları tercih etmektedir. Perdeli olması treylerin istenilen kısmından istenildiği kadar yük boşaltması imkânını verir.

Kamyon
Ağır yük taşımaya yarayan motorlu araçtır. Otomobil prensibine göre çalıştıklarından teknik sınıflandırmada büyük yük otomobili olarak tanımlanırlar. Türkçede genellikle uluslararası karayolu taşımacılığında kullanılan, çok dingilli uzun kamyonlara tır denir.[1] Bu sözcük Türkçeye TIR anlaşması gereğince TIR levhası taşıyan ve uluslararası taşımacılık yapan uzun kamyonlardan geçmiştir.

Karayolu Taşımacılığında Araçlar
5 (100%) 1 vote
(Visited 21 times, 1 visits today)